- Afname van de inheemse biodiversiteit
- Negative invloed op bodemfauna
Binnenwateren: Verdringing rivierdonderpad en Bermpje door Zwartbekgrondel en Marmergrondel
Kustwateren: Valt wel mee.
Invasieve grondels zijn primair zoetwater- en brakwaterdieren.
Kustwateren:
- Minder geschikt: zouter, sterkere stroming, temperatuurschommelingen
- Meer predatoren die grondels eten
- Grotere biodiversiteit en complexere voedselwebben:
In binnenwateren is de biodiversiteit lager en het systeem eenvoudiger. → invasieve grondels domineren en vestigen zich daar sneller
Ecologische impact
Exotische grondels kunnen een groot deel van de biomassa uitmaken door hun snelle voortplanting.
- Directe concurrentie met inheemse vissoorten
- Leefruimte en voedsel
- Sommige zijn agressiever en verjagen inheemse vissen
- Indirect: verandering van voedselketens en verstoring bodemleven
- Minder prooi voor roofvissen en vogels
- De extra predatie bemoeilijkt het herstel van bodemfauna in gebieden met zuurstoftekort (Grevelingenmeer)
Voorbeelden
Sinds 2020 is de rivierdonderpad niet meer gezien in de Leidse Havenwijk.
In 2015 is de Marmergrondel in de Leidse Havenwijk-Zuid ontdekt, en en in 2018 ook de Zwartbekgrondel. Sinds 2021 lijkt er sprake te zijn van een heuse explosie van zwartbekken.
 |
 |
Aan de Amerikaanse westkust is gebleken dat de Kameleongrondel inheemse soorten verdrijft. https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=32437
Onderzoek
LNV, Rijkswaterstaat, Wageningen Universiteit Research, Nederlands Expertise Centrum Exoten (NEC-E), Radboud University, Stichting RAVON
- Ecologische verkenning (2000–2010)
- Impactonderzoek & monitoring (2010–2020)
- Beleidsvorming & nationale strategie (2020–heden)
2025: Publicatie van de 12‑jarige WUR–RWS vismonitoring: hoeksteen voor toekomstig exotenbeleid
- Grootste dataset ooit over grondels in Nederland.
- Belangrijkste bevindingen:
- sterke afname van inheemse soorten (zoals rivierdonderpad)
-
toename van roofvissen door beschikbaarheid van grondels als voedsel
Géén directe beleidsvoorstellen, wel ecologische onderbouwing:
1. Sterke toename van invasieve grondels
2. Aantoonbare effecten op inheemse visgemeenschappen
3. Verandering van voedselwebben
Conclusie: Noodzaak van blijvende monitoring
M.a.w. Meer onderzoek is nodig